สายกรีนและคนเมืองที่หลงใหลในสเปซธรรมชาติเตรียมเฮ! กรุงเทพมหานคร (กทม.) กำลังขับเคลื่อนทิศทางการพัฒนาเมืองครั้งใหม่ที่มากกว่าแค่การปลูกต้นไม้เพิ่ม แต่เป็นการ “ยกระดับพื้นที่สีเขียวและการอนุรักษ์ต้นไม้ใหญ่” อย่างยั่งยืน โดยเปลี่ยนกรุงเทพฯ ให้กลายเป็นเมืองที่คนและธรรมชาติเติบโตไปพร้อมกัน
จากเป้าหมาย 1 ล้านต้น สู่หมุดหมายใหม่ 4 ล้านต้น
หลังจาก กทม. บรรลุเป้าหมายระยะแรกในการเพิ่มพื้นที่สีเขียว โดยปลูกต้นไม้ทั่วกรุงไปแล้วมากกว่า 2,587,180 ต้น (ครอบคลุมทั้งไม้ยืนต้น ไม้พุ่ม และไม้เลื้อย) ล่าสุดพร้อมเดินหน้าเฟสที่ 2 ตั้งเป้าเพิ่มอีก 2 ล้านต้น เพื่อมุ่งสู่เป้าหมายรวม 4 ล้านต้น
การเพิ่มจำนวนในครั้งนี้เน้นความหลากหลายทางชีวภาพ คัดเลือกพันธุ์ไม้ที่เหมาะกับสภาพพื้นที่ และวางระบบการดูแลรักษาหลังการปลูกเพื่อความยั่งยืนในระยะยาว
เปิดตัวโครงการ “ตามหาต้นไม้มรดกกรุงเทพมหานคร”
ไฮไลต์สำคัญของการปรับทิศทางครั้งนี้ คือการ “อนุรักษ์ต้นไม้ใหญ่เดิม” ที่อยู่คู่เมืองมานาน ผ่านการจัดทำฐานข้อมูลและขึ้นทะเบียน ต้นไม้มรดกกรุงเทพมหานคร โดยมีหลักเกณฑ์การพิจารณา 4 ด้าน:
- กายภาพและชีววิทยา ต้นไม้ที่มีอายุคาดการณ์ตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป หรือมีขนาดเส้นรอบวงลำต้นไม่น้อยกว่า 1.50–2.50 เมตร
- ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม มีเรื่องราวเชื่อมโยงกับชุมชน เหตุการณ์สำคัญ หรืออัตลักษณ์ประจำถิ่น
- ความหายากและพฤกษศาสตร์ เป็นพันธุ์ไม้ท้องถิ่นดั้งเดิม หรือทรงคุณค่าต่อการเรียนรู้
- คุณค่าทางนิเวศวิทยาเมือง ทำหน้าที่เป็นปอดกรองฝุ่น ให้ร่มเงา และเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิต
ต้นไม้ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนจะได้รับการดูแลเป็นพิเศษโดย รุกขกรวิชาชีพ (Arborist) เพื่อตัดแต่งกิ่งก้าน ฟื้นฟูระบบราก และจัดการความเสี่ยงตามหลักวิชาการ ไม่ให้ถูกตัดกุดจนเสียรูปทรงอีกต่อไป
วางโครงข่าย “สวนป่าล้อมเมือง” และสวน 15 นาทีใกล้บ้าน
ก้าวต่อไปของ กทม. คือการเชื่อมโยงระบบนิเวศเมืองเข้าด้วยกัน ทั้งต้นไม้เดิม ต้นไม้ใหม่ สวนสาธารณะ และพื้นที่ชุ่มน้ำ โดยมีแผนพัฒนา “สวนป่าล้อมเมือง” อย่างน้อย 6 แห่ง ให้เป็นพื้นที่พักผ่อนขนาดใหญ่ของคนเมือง ควบคู่กับการขยาย สวน 15 นาที ให้กระจายตัวตามชุมชนต่างๆ เพื่อให้ทุกคนเดินถึงพื้นที่สีเขียวได้ง่ายภายในระยะทางสั้นๆ
ประชาชนร่วมชี้พิกัดต้นไม้มรดกได้แล้ววันนี้
สำหรับใครที่มีต้นไม้ใหญ่ทรงคุณค่าอยู่ในบ้าน พื้นที่ส่วนตัว หรือในชุมชน สามารถส่งข้อมูลและประสานงานกับ กทม. เพื่อพิจารณาขึ้นทะเบียนเป็นต้นไม้มรดกได้เช่นกัน โดยสามารถติดตามข้อมูลและบันทึกการปลูกได้ที่เว็บไซต์ tree.bangkok.go.th
